![Kaliteli Uykunun Sırrı Ne? Kaliteli Uykunun Sırrı Ne?](/_next/image?url=https%3A%2F%2Fcdn.e-psikiyatri.com%2Fcontent%2Fimages%2Fkaliteli-uykunun-sirri-ne-56765.jpg%3Ft%3D1725610252&w=968&q=80)
![E-psikiyatri](/_next/image?url=%2Flogo.png&w=475&q=100)
Siyasi şiddet, sosyal medya ve aşırı partizanlık nedeniyle günümüzde insanlar üzerinde geçmişte olduğundan farklı bir etkiye sahip. Scientific American dergisi’nin haberine göre, Donald Trump'a yapılan saldırı, yalnızca bunlara bizzat tanık olanlar üzerinde değil, aynı zamanda çevrimiçi görüntüler, videolar ve sosyal medya aracılığıyla bu tür olaylara maruz kalan milyonlarca insan üzerinde de rahatsız edici psikolojik etkiler yarattı.
Scientific American Dergisi’nin haberine göre, Eski başkan Donald Trump'a yönelik suikast girişimi, siyasi yelpazenin neresinde olursa olsun toplumu sarsan büyük bir şoktu. Trump'ın Pensilvanya'daki kampanya mitinginde meydana gelen silahlı saldırıda Trump’un kulağının yaralandığı ve yüzünün kanlandığı, çevredekilerden birinin öldüğü ve iki kişinin de ciddi şekilde yaralandığı görüldü. Bu saldırı ülkedeki derin ve gittikçe tehlikeli hale gelen toplumsal bölünmelerin ortasında gerçekleşti. Uzmanlar, dramatik siyasi şiddet vakalarının, yalnızca bunlara bizzat tanık olanlar üzerinde değil, aynı zamanda çevrimiçi görüntüler, videolar ve sosyal medya aracılığıyla bu tür olaylara maruz kalan milyonlarca insan üzerinde de rahatsız edici psikolojik etkiler yaratabileceğini buldu.
Scientific American Dergisi makalesinde önceki saldırıları ve bugünü de değerlendirdi:
İşte o makale:
Dönemin başkanı John F. Kennedy'nin suikastından, Arizona'daki ABD temsilcisi Gabrielle Giffords'un vurulmasına kadar, bir siyasi lidere ya da kamuoyuna mal olmuş bir kişiye yönelik şiddet, genellikle sadece başlangıçtaki şok hissini değil, aynı zamanda olup biteni anlama ihtiyacını da tetikler. Ancak daha önceki trajedilerin yaşandığı zamandan farklı olarak, insanlar Trump'ın vurulmasına ilişkin grafik görüntüleri ve medyadaki kesintisiz yayınları neredeyse gerçek zamanlı olarak işlemek zorundaydı.
Irvine'deki California Üniversitesi'nde psikolojik bilim, tıp ve halk sağlığı profesörü Roxane Cohen Silver şöyle diyor: "Burada farklı olan elbette sosyal medyanın büyümesi; saldırının resimlerini ve videolarını ya da saldırının sonrasını ya da yüzünden kan akan eski başkan Trump'ı anında görebildiğimiz gerçeği. Bu görüntülere ve onları çevreleyen haberlere maruz kalmak bir tür kolektif travmaya yol açabilir.
Silver'ın araştırması, insanların 11 Eylül saldırıları ve Boston Maratonu bombalamaları gibi travmatik olaylarla nasıl başa çıktıklarına odaklanıyor. 11 Eylül gerçekleştiğinde çoğu insan haberleri televizyon yayınlarından aldı. Günümüzde pek çok insan, genellikle her zaman yanlarında taşıdıkları akıllı telefon aracılığıyla haberleri çevrimiçi olarak alıyor. Silver, "Grafik görüntülere erişme hızımız, grafik görüntüleri aktarabilme hızımız, bağlam olmadan hızla dağıtılabilen çok sayıda görüntünün eşi benzeri görülmemiş" diyor.
Boston Maratonu bombalamaları üzerine yaptığı araştırma, kanlı, rahatsız edici görüntülere maruz kalmanın insanların psikolojik işleyişi üzerinde ciddi bir etki yarattığını ortaya çıkardı. Kendisi ve meslektaşlarının yayınladığı bir çalışma, sonraki hafta bombalamalarla ilgili günde altı saat veya daha fazla medyaya maruz kalmanın, saldırılara doğrudan şahsen maruz kalmaktan daha yüksek düzeyde akut stresle bağlantılı olduğunu buldu. Her ne kadar bu kadar açıklayıcı olmasa da, Trump'ın son saldırısına ilişkin görüntü ve videoda eski bir başkanın yüzünün kenarından kan damladığı görülüyordu.
Önceki bazı şiddet olaylarından bir diğer önemli fark, Trump saldırısının aşırı siyasi kutuplaşmanın olduğu bir ortamda gerçekleşmiş olmasıdır; bu da bireylerin aynı olayı çok farklı yorumlamasına yol açmıştır. Bazı insanlar suikast girişimine öfke veya sıkıntıyla tepki verirken, diğerleri bunu ilgisizlik veya alaycılıkla yaptı, hatta kurşunun hedefini nasıl kaçırdığına dair şakalar bile yaptı.
Öte yandan bu kutuplaşmanın kendisi de oldukça stresli olabilir. Silver ve meslektaşları, Covid-19 salgınının ilk günlerinden bu yana takip ettikleri birkaç bin kişi üzerinde bir çalışma yürütüyor. Çalışma o zamandan beri toplu silahlı saldırılar, iklim felaketleri ve George Floyd'un polis tarafından öldürülmesi gibi diğer olaylara odaklandı. Verilerden bazıları hâlâ yayınlanmak üzere inceleniyor ancak Silver, "siyasi kutuplaşmanın... insanların bildirdiği en stresli deneyimlerden biri olduğunu gördük" diyor. Henüz Trump'ın vurulmasının insanların görüşlerini nasıl etkilediğine dair verileri olmasa da ekibi 5 Kasım başkanlık seçimlerinden önce daha fazla anket bilgisi toplamayı planlıyor.
Silver ayrıca Trump'a suikast girişimi gibi olaylardan sonra yanlış bilgi ve dezenformasyon potansiyelinin altını çiziyor. Gerçekten de, saldırının hemen ardından siyasi yelpazenin her iki ucunda da silahlı saldırıyla ilgili komplo teorileri ortaya çıktı. Böyle zamanlarda bilginin saygın bir kaynaktan geldiğini doğrulamanın çok önemli olduğunu söylüyor.
Kitlesel silahlı saldırılar gibi travmatik olaylara maruz kalan insanlarla çalışan Duke Üniversitesi Tıp Merkezi'nde psikolog ve profesör olan Robin Gurwitch, bunun gibi kolektif bir travma yaşadığımızda "geri adım atmamız gerektiğini" söylüyor. Gurwitch, "Bu olaylar gerçekleştiğinde yapmamız gereken şeylerden biri, bir nefes alıp şunu düşünmektir: 'Gerçekte ne biliyorum ve bu, etrafımdaki dünyaya dair anlayışıma nasıl uyuyor?'" diyor Gurwitch.
Herkes aynı tepkiyi vermiyor. “Bunu geri adım atmamız gerektiğine dair bir işaret olarak kullanan bazı kişiler olabilir. Gurwitch, eylemlerimizi ve sözlerimizi, birbirimize nasıl davrandığımızı ve birbirimiz hakkında nasıl konuştuğumuzu dikkate almamız gerektiğini söylüyor. "Diğerlerinin ilk tepkisi iki katına çıkıp daha yüksek sesle ve daha güçlü bir şekilde ortaya çıkmak isteyebilir." Ancak şiddeti şiddetle karşılamama konusunda uyarıyor. "Herhangi bir eyleme geçmeden önce 'genel hedefimizin ne olduğuna ve bu hedefe ulaşmanın en verimli ve etkili yolunun ne olacağına' karar vermeliyiz" diyor.
Uzmanlar bu tür olayların ardından kişilerin ruh sağlıklarını korumak için medya tüketimini gerektiği kadar sınırlamalarını öneriyor. Silver, "İnsanların medyadaki grafik görsellere maruz kalma durumlarını izlemelerini savunuyoruz" diyor. "Grafik görselleri tekrar tekrar görmenin muhtemelen psikolojik bir faydası olmayacaktır." Özellikle gazeteciler, habercilikleri sırasında sıklıkla travmatik görüntülere veya konulara maruz kalıyor ve bununla başa çıkmanıza yardımcı olacak kaynaklar mevcut.
Gurwitch, ebeveynlerin çocuklarıyla olup bitenler hakkında konuşmasının da önemli olduğunu söylüyor. “Bir yetişkin olarak her şeyden önce duygularınızı, düşüncelerinizi, fikirlerinizi, inançlarınızı ve değerlerinizi iyice düşündüğünüzden emin olmalısınız. Vermek istediğiniz mesaj nedir?” diyor.
Stresli ya da korkmuş görünüyorsanız çocuklarınızın bunu anlayacağını, dolayısıyla bu konuyu tartışma konusunda açık olmanız gerektiğini ekliyor. "Bu tür olaylar gerçekleştiğinde, bu aynı zamanda çocuklarımızla iletişim kurmamız için de bir fırsattır. 'Bu konuda nasıl düşünüyoruz? Anlaşmazlıkları ele alırken değerlerimiz nelerdir?'” Çocuklarınıza tüyler ürpertici ayrıntılar vermenin gerekli olmadığını ancak haberleri onların yaşlarına ve anlayış düzeylerine uygun bir şekilde açıklamanız gerektiğini söylüyor.
Paylaş